Δεν έχει γίνει ακόμη ιατρικός έλεγχος· το άρθρο βασίζεται σε κατευθυντήριες οδηγίες και στις πηγές που αναφέρονται παρακάτω. Πώς ελέγχουμε.

Μηχανάκια, γείτονες, κλιματιστικά, σκυλιά: σε μια ελληνική πόλη η νύχτα σπάνια είναι ήσυχη. Γι’ αυτό όλο και περισσότεροι κοιμούνται με λευκό θόρυβο από μια εφαρμογή, μια συσκευή ή έναν ανεμιστήρα. Βοηθά πραγματικά; Και είναι ασφαλής, ιδίως για τα μωρά; Για το υπόλοιπο υπνοδωμάτιο, δες πώς να διαλέξεις στρώμα.

Τι είναι ο λευκός θόρυβος

Ο λευκός θόρυβος είναι ένας ήχος που περιέχει όλες τις συχνότητες που ακούμε, με την ίδια ένταση. Ακούγεται σαν το «χιόνι» μιας τηλεόρασης ή σαν ένα ραδιόφωνο εκτός σταθμού. Η ιδέα είναι απλή: ένας σταθερός ήχος στο φόντο κάνει τους ξαφνικούς θορύβους, όπως μια πόρτα ή ένα αυτοκίνητο, λιγότερο αισθητούς.

Ροζ, καφέ και πράσινος θόρυβος

Υπάρχουν και παραλλαγές:

Τύπος Πώς ακούγεται
Λευκός Σαν «χιόνι» τηλεόρασης, πιο «σφυριχτός»
Ροζ Πιο βαθύς, σαν καταρράκτης
Καφέ (ή κόκκινος) Ακόμη πιο βαθύς, σαν βροχή ή ντους
Πράσινος Τονίζει τις μεσαίες συχνότητες, σαν κύματα

Το Sleep Foundation αναφέρει ότι για τον ροζ θόρυβο υπάρχουν μελέτες που δείχνουν πιθανό όφελος στον βαθύ ύπνο ηλικιωμένων. Για τον καφέ και τον πράσινο, η έρευνα για τον ύπνο είναι πολύ περιορισμένη. Στην πράξη, διάλεξε αυτόν που σου ακούγεται πιο ευχάριστος.

Τι δείχνουν οι μελέτες

Η μεγάλη ανασκόπηση: πολύ αδύναμα στοιχεία

Μια συστηματική ανασκόπηση του 2021 εξέτασε 38 μελέτες για τον συνεχή λευκό ή παρόμοιο θόρυβο στον ύπνο. Τα ευρήματα ήταν πολύ ανάμεικτα: σε κάποιες μελέτες ο θόρυβος βελτίωνε τον ύπνο, σε άλλες τον χειροτέρευε. Με τα διεθνή κριτήρια αξιολόγησης, η ποιότητα των στοιχείων ότι βελτιώνει τον ύπνο κρίθηκε πολύ χαμηλή.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι αυτό έρχεται σε αντίθεση με το πόσο διαδεδομένη είναι η χρήση του. Πρότειναν περισσότερη έρευνα πριν προωθηθεί ως βοήθημα ύπνου, αφού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον ύπνο και την ακοή.

Μια μικρή θετική μελέτη

Σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη με 18 υγιείς ενήλικες, οι ερευνητές προσομοίωσαν μια δύσκολη νύχτα, βάζοντάς τους στο κρεβάτι 90 λεπτά νωρίτερα από τη συνηθισμένη τους ώρα. Με ήχο ευρέος φάσματος σε χαμηλή ένταση, γύρω στα 46 dB, ο χρόνος για να αποκοιμηθούν μειώθηκε κατά περίπου 38%. Όσοι είχαν ήδη δυσκολία με τον ύπνο στο σπίτι ανέφεραν και καλύτερη ποιότητα ύπνου.

Η μελέτη ήταν μικρή και σε υγιείς ανθρώπους. Δείχνει όμως ότι ο ήχος μπορεί να βοηθήσει κάποιους, σε χαμηλή ένταση.

Μωρά και λευκός θόρυβος

Πολλοί γονείς χρησιμοποιούν συσκευές λευκού θορύβου για το μωρό. Μια μελέτη μέτρησε 14 τέτοιες συσκευές στη μέγιστη ένταση:

  • σε απόσταση 30 εκατοστών, όλες ξεπέρασαν τα 50 dB, το όριο που προτείνεται για τα μωρά στα μαιευτήρια
  • 3 συσκευές ξεπέρασαν τα 85 dB, μια ένταση που, για πάνω από 8 ώρες, ξεπερνά τα όρια ασφάλειας για ενήλικες στη δουλειά

Οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι συσκευές αυτές μπορεί να φτάσουν εντάσεις επικίνδυνες για την ακοή των βρεφών. Η ένταση έπεφτε όσο μεγάλωνε η απόσταση. Λογικές προφυλάξεις είναι λοιπόν η συσκευή να μπαίνει όσο πιο μακριά γίνεται από την κούνια, όχι μέσα ή πάνω της, σε χαμηλή ένταση και για περιορισμένο χρόνο. Για τον ύπνο των μωρών γενικά, δες το άρθρο για το παιδί που δεν κοιμάται μόνο του.

Η ακοή σου

Το αμερικανικό ινστιτούτο για την ακοή (NIDCD) αναφέρει ότι:

  • ήχοι έως 70 dB είναι απίθανο να βλάψουν την ακοή, ακόμη και μετά από πολύωρη έκθεση
  • η μακρά ή επαναλαμβανόμενη έκθεση σε 85 dB ή περισσότερο μπορεί να προκαλέσει απώλεια ακοής

Αν κοιμάσαι με ακουστικά, πρόσεχε ιδιαίτερα την ένταση, γιατί ο ήχος είναι πολύ κοντά στο αυτί.

Πρακτικές συμβουλές

  • Κράτα την ένταση χαμηλή, τόσο ώστε να σκεπάζει τους ενοχλητικούς ήχους, όχι περισσότερο.
  • Βάλε τη συσκευή μακριά από το κεφάλι, όχι στο μαξιλάρι.
  • Χρησιμοποίησε χρονοδιακόπτη αν σε βοηθά μόνο να αποκοιμηθείς.
  • Αντιμετώπισε πρώτα την πηγή του θορύβου, αν γίνεται: διπλά τζάμια, βαριές κουρτίνες, άλλο δωμάτιο.
  • Φρόντισε και το υπόλοιπο περιβάλλον: σκοτάδι και σωστή θερμοκρασία δωματίου.

Πότε να μιλήσεις με γιατρό

  • Δεν μπορείς να κοιμηθείς χωρίς ήχο και η αϋπνία συνεχίζεται για εβδομάδες. Δες το «Δεν με παίρνει ο ύπνος».
  • Ακούς βουητό ή σφύριγμα στα αυτιά ή η ακοή σου έχει μειωθεί.
  • Το μωρό δεν κοιμάται παρά τις προσπάθειες ή ανησυχείς για την ακοή του.