Δεν έχει γίνει ακόμη ιατρικός έλεγχος· το άρθρο βασίζεται σε κατευθυντήριες οδηγίες και στις πηγές που αναφέρονται παρακάτω. Πώς ελέγχουμε.
Το ροχαλητό είναι από τα θέματα για τα οποία γελάμε, μέχρι να μας κρατήσει ξύπνιους μια ολόκληρη νύχτα. Για τον σύντροφο που ακούει είναι κούραση. Για αυτόν που ροχαλίζει, μερικές φορές είναι σημάδι ότι κάτι συμβαίνει στην αναπνοή του. Παρακάτω θα δεις γιατί συμβαίνει, τι βοηθά πραγματικά και πότε χρειάζεσαι γιατρό.
Γιατί ροχαλίζουμε
Όταν κοιμόμαστε, οι μύες του λαιμού χαλαρώνουν και ο φάρυγγας στενεύει. Ο αέρας περνά πιο δύσκολα και κάνει τα τοιχώματα του φάρυγγα και τη μαλακή υπερώα, δηλαδή το πίσω μέρος του ουρανίσκου, να δονούνται. Αυτή η δόνηση είναι ο ήχος που ακούμε. Ροχαλητό μπορεί να προκαλέσουν επίσης η γλώσσα, το στόμα ή οι αεραγωγοί της μύτης.
Είναι πολύ συχνό. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου, περίπου οι μισοί άνθρωποι θα ροχαλίσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους. Περίπου το 40% των ενήλικων ανδρών και το 24% των ενήλικων γυναικών ροχαλίζουν συστηματικά. Το ροχαλητό τρέχει συχνά στις οικογένειες και γίνεται πιο συχνό όσο μεγαλώνουμε.
Τι το κάνει χειρότερο
Το Εργαστήριο Μελέτης Ύπνου του «Ευαγγελισμού» και το NHS αναφέρουν ως παράγοντες κινδύνου:
- το υπερβολικό βάρος
- ένα εκ γενετής στενό λαιμό
- το ανδρικό φύλο
- το αλκοόλ, τα ηρεμιστικά και τα υπνωτικά, που χαλαρώνουν τους μύες του λαιμού
- το κάπνισμα
- τον ύπνο ανάσκελα
- τη μπουκωμένη μύτη από κρυολόγημα ή αλλεργία
Τι βοηθά πραγματικά
Αλλαγές που αξίζει να δοκιμάσεις πρώτα
Το NHS και η AASM συμφωνούν στα βασικά:
- Χάσε βάρος, αν είσαι υπέρβαρος. Είναι από τις λίγες αλλαγές που επηρεάζουν την ίδια την αιτία.
- Κοιμήσου στο πλάι. Το NHS προτείνει ένα κλασικό κόλπο: ράψε ή κόλλησε ένα μπαλάκι του τένις στην πλάτη της πιτζάμας, ώστε να μη γυρνάς ανάσκελα. Υπάρχουν επίσης ειδικά μαξιλάρια και σφήνες για το κρεβάτι.
- Μην πίνεις αλκοόλ πριν τον ύπνο. Αυτό αφορά και το ποτό της εξόδου.
- Κόψε το κάπνισμα.
- Απόφυγε τα υπνωτικά και τα ηρεμιστικά. Το NHS σημειώνει ότι μερικές φορές προκαλούν ροχαλητό. Μην αλλάξεις φάρμακα που σου έχει γράψει γιατρός χωρίς να τον ρωτήσεις.
- Βοήθησε τον σύντροφό σου να κοιμηθεί. Οι ωτοασπίδες είναι μια πρακτική λύση για όσο ψάχνεις τη θεραπεία.
Συσκευές, ανάλογα με την αιτία
Η θεραπεία εξαρτάται από το από πού έρχεται το ροχαλητό, γι’ αυτό καλό είναι να τη συζητήσεις με γιατρό. Το NHS συνοψίζει τις επιλογές ως εξής:
| Πιθανή αιτία | Τι μπορεί να βοηθήσει |
|---|---|
| Η γλώσσα κλείνει εν μέρει το πίσω μέρος του λαιμού | Νάρθηκας στόματος που φέρνει την κάτω γνάθο και τη γλώσσα προς τα εμπρός |
| Το στόμα ανοίγει στον ύπνο | Ταινία που κρατά το σαγόνι κλειστό ή ειδικό εξάρτημα στο στόμα που σε κάνει να αναπνέεις από τη μύτη |
| Στενή ή μπουκωμένη μύτη | Ρινικοί διαστολείς ή επιθέματα, αποσυμφορητικά ή ρινικά σπρέι για το πρήξιμο |
Τα αποσυμφορητικά σπρέι μύτης δεν είναι για μακροχρόνια χρήση χωρίς οδηγία. Ρώτα τον φαρμακοποιό πόσες μέρες μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις.
Και το χειρουργείο;
Το χειρουργείο χρησιμοποιείται μερικές φορές όταν οι άλλες λύσεις δεν βοηθούν. Το NHS όμως σημειώνει ότι δεν πετυχαίνει πάντα και ότι το ροχαλητό μπορεί να επιστρέψει. Είναι απόφαση που παίρνεις μαζί με ωτορινολαρυγγολόγο, αφού γίνει πλήρης εκτίμηση.
Ροχαλητό ή υπνική άπνοια;
Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο του άρθρου. Το ελαφρύ ροχαλητό συνήθως δεν επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου. Το έντονο ροχαλητό όμως μπορεί να είναι σύμπτωμα αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Στην άπνοια, ο αεραγωγός κλείνει για λίγο ξανά και ξανά μέσα στη νύχτα. Χωρίς θεραπεία, η AASM τη συνδέει με καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό, διαβήτη και άλλα προβλήματα υγείας.
Πρόσεξε αυτά τα σημάδια:
- Κάποιος έχει δει παύσεις στην αναπνοή σου ενώ κοιμάσαι.
- Ξυπνάς με αίσθημα πνιγμού ή κάνεις ήχους σαν να πνίγεσαι.
- Νυστάζεις μέσα στη μέρα, παρότι κοιμάσαι αρκετές ώρες. Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτό περιγράφεται στο άρθρο «Νυστάζω συνέχεια».
- Ξυπνάς με ξερό στόμα ή πονόλαιμο.
Αν σου ταιριάζουν κάποια από αυτά, διάβασε τον αναλυτικό οδηγό μας για την υπνική άπνοια. Εκεί θα βρεις πώς γίνεται η διάγνωση με μελέτη ύπνου και ποιες είναι οι θεραπείες.
Τι να περιμένεις στον γιατρό
Ο γιατρός θα εξετάσει το στόμα, τη μύτη και τον λαιμό σου για κάποια ανατομική αιτία. Βοηθά πολύ να έρθει μαζί σου ο σύντροφός σου, γιατί μπορεί να περιγράψει πώς ακούγεται το ροχαλητό και αν σταματάς να αναπνέεις. Αν υπάρχει υποψία άπνοιας, θα σε παραπέμψει για μελέτη ύπνου.
Στην Ελλάδα, εργαστήρια ύπνου λειτουργούν σε δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία. Για παράδειγμα, στο Εργαστήριο Μελέτης Ύπνου του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» κλείνεις ραντεβού στο 1566.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό
- Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν βοήθησαν.
- Το ροχαλητό επηρεάζει πολύ τη ζωή τη δική σου ή του συντρόφου σου.
- Έχεις υπνηλία μέσα στη μέρα, παύσεις στην αναπνοή ή πνιγμούς στον ύπνο. Σε αυτή την περίπτωση μην το αναβάλεις.
- Νυστάζεις όταν οδηγείς. Μην οδηγείς μέχρι να το εξετάσεις.
- Ροχαλίζει το παιδί σου. Στα παιδιά ισχύουν άλλα κριτήρια και χρειάζεται να το δει παιδίατρος. Δες το άρθρο «Το παιδί μου ροχαλίζει».
